Angst

Angst is een raar iets. Al bijna 4 jaar lang zie ik vanaf de zijlijn wat angst met Henk doet. Maar zelf ervaren, deed ik het natuurlijk niet. Sinds ik bijna 2 weken geleden de diagnose kreeg, voel ik echter wel zelf, iedere dag, de enorme impact van angst. Sorry mijn liefste dat ik dit al die tijd onvoldoende heb kunnen zien en misschien wel te veel heb willen bagatelliseren. Ik dacht dat ik het begreep, maar besef nu pas dat ik het nooit heb kunnen begrijpen. Ik hoop dat ik je met mijn onwetendheid niet onbedoeld gekwetst heb.

Sinds ik zelf ervaar wat angst allemaal doet, heb ik met terugwerkende kracht tig keer meer respect voor Henk dan ik al die jaren hiervoor al had. Angst zit niet alleen in je hoofd. Het zit in je lijf, in je geur, in je smaak en in je zicht. Angst houdt zich soms schuil op de achtergrond, maar is altijd aanwezig. Ik hoef soms maar iets te lezen of te horen en boem, angst staat levensgroot voor mijn neus en het piekeren is (bijna) niet meer te stoppen.

Henk denkt al zijn hele leven in “wat als” scenario’s. Sinds zijn herseninfarct blijft “wat als…” steeds meer als een vicieuze cirkel door zijn hoofd spoken. De ene “wat als” is nog niet ingevuld of de volgende staat al klaar. Ik had dat zelf soms ook wel, maar verder dan 1 of 2 scenario’s kwam ik meestal niet. Ik vond het dan ook bijzonder – en soms ook bijzonder moeilijk – om te zien hoe ver Henk daar de afgelopen 4 jaar in kon gaan. En ik heb hem regelmatig gevraagd of hij niet even kon stoppen met dat “wat als” denken.

Nu weet ik dat ik daarmee iets onmogelijks van hem vroeg. Ik betrap me er namelijk op dat ook ik steeds beter word in “wat als” denken. En het gekke is dat ik er niet eens moeite voor hoef te doen. Het kost juist heel veel kracht om de cirkel van gedachten te stoppen en een beetje rust in mijn hoofd te brengen.

En de angst zit niet alleen in mijn hoofd. Het zit ook in mijn lijf, dat 24/7 “aan” staat, klaar om te vechten of te vluchten. Mijn spieren zijn gespannen, ik ben continue alert, beducht op …….., ja op wat eigenlijk? Ik heb geen rust in mijn donder, spring geregeld op van de bank, al is het maar om een rondje door de kamer te lopen of “even” een paar keer de trap op en neer te rennen. Mijn bloeddruk zal waarschijnlijk sky high zijn, om over mijn adrenalineniveau maar te zwijgen.

Ik voel pijntjes die er eerst niet waren. Pijntjes die ik rationeel kan verklaren uit de gespannen toestand van mijn lichaam, maar die emotioneel een versterkend effect hebben op de stress. En ik ben super alert op alles dat afwijkt van “normaal” of van wat ik gewend ben of verwacht had.

Net als bij Henk concentreert ook mijn angst zich primair rondom 2 thema’s: angst voor mijn herstel en angst voor de toekomst. Daar bovenop komt de zorg om en voor elkaar. Ik voel dat de angst een gevoel van eenzaamheid dreigt op te wekken. Er zijn genoeg lieve mensen die er voor me zijn, die aan mij denken, voor mij bidden, naar mij willen luisteren en met mij meeleven. Zij kunnen echter niet voelen wat ik voel. Zij kunnen niet denken wat ik denk. Misschien zijn ook zij bang, voor mij of om mij, voor Henk of om Henk, maar hun angst is niet mijn angst. Net zoals mijn angst niet hun angst is.

Steeds meer valt bij mij het kwartje en steeds meer komt het besef hoe Henk de afgelopen 4 jaar ervaren moet hebben. Gevangen als hij was – en is – in een net vol angst. En ineens weet ik het zeker: als we die ellendige angst onder controle kunnen krijgen, dan heeft ook Henk veel minder last van pijntjes, zal zijn hand veel minder gespannen zijn én een stuk beter gaan functioneren.

Is onze angst dan alleen meer irreëel? Bestaat onze angst alleen in ons hoofd en in onze verbeelding? Nee, zeker niet. Een deel van onze angst is meer dan terecht. Denk bijvoorbeeld maar aan de mogelijke gevolgen van het afschalen van de zorg. Iets waar wij geen van beiden invloed op uit kunnen oefenen, maar mogelijk wel last van kunnen ondervinden.

Lijdzaam afwachten kan ik echter niet. En, zoals Henk altijd zegt, “niets doen is geen optie”. Voor de komende periode heb ik mijzelf daarom een nieuwe missie gegeven. Ik heb besloten om mijn angst met open vizier tegemoet te treden. Ik hoop er op deze manier voor te zorgen dat mijn angst niet gaat (over)heersen. En ik hoop gaandeweg te kunnen leren om mijn angst te bedwingen, al is het maar een beetje.