Tag: hersenletsel

Stil verdriet of klein geluk?

Ellen den Boef

In dit hoekje op het wereldwijde web laat ik mijzelf meestal van mijn meest positieve kant zien. Dat doe ik niet om ‘mooi weer’ te spelen of een Instagram-waardig plaatje van ons leven te laten zien. Ik zit van nature zo in elkaar en bekijk de wereld met een zonnige blik. Ik zoek naar de mooie kanten van een verhaal, focus graag op klein geluk en houd de “blije dingen” zo lang mogelijk vast. Maar natuurlijk bestaat ons leven lang niet altijd uit zonneschijn. Zeker sinds NAH onze trouwe metgezel werd, doemen er vaker dan mij lief is donkere wolken aan de horizon op.

Hoeveel klein geluk ik ook zie, hoe blij ik me over het algemeen ook voel, hoe gelukkig ik ben met alles wat we samen delen, samen doen en waar we samen van genieten, ik kan mijn ogen lang niet altijd sluiten voor het verdriet, het verlies en de oh zo rauwe rouw.

Alleen schrijf ik daar niet zo vaak over. Vandaag besloot ik om daar voor een keer verandering in te brengen. Want ook dit is de wondere wereld van NAH. Ook dit is onderdeel van het verhaal. En ook dit mag het daglicht zien.

Rouw bestaat voor mij uit:
Het gemis van wat ooit was, wat nooit meer zal zijn, alle dromen die geen werkelijkheid worden.
Het verdriet om Henk’s verlies, om zijn verdriet, om zijn pijn. Het verdriet om hem te zien tobben, te zien worstelen met een lichaam dat zelfs na ruim 8 jaar nog niet als het zijne voelt. Het verdriet om zijn onmacht, mijn eigen onmacht, zijn en mijn frustratie.
De letterlijke én de mentale eenzaamheid.
Het continue zorgen maken om Henk, op zo ontelbaar veel vlakken.
Al die ballen en er nooit eens eentje kunnen laten vallen, zelfs niet even op de grond neer kunnen leggen.
Al die beslissingen die ik moet nemen, alle keuzes die ik moet maken. Elke dag opnieuw komen dingen op mijn schouders terecht.
Het niet even op iemand kunnen leunen als het mij tegenzit, als ik moe ben, of als alles mij simpelweg even te veel wordt.

Deze rouw is er altijd, als een rode draad, overal, waar ik ook ga, wat ik ook doe, met wie ik ook ben.

Het heeft mij gevormd en maakt mij bij vlagen enorm kwetsbaar. Ook mis ik soms het zorgeloze in mijzelf. Tegelijk heeft het mij geleerd wat onvoorwaardelijke liefde is. Het heeft mij sterker gemaakt, krachtiger ook, en weerbaarder, flexibeler en in sommige opzichten zachter. Er is een soort oerkracht in mij losgemaakt. Ik ben er door gegroeid, als mens, als HR vakvrouw. En ook dat ervaar ik als klein, of misschien zelfs wel groot, geluk. Ik ben nog steeds dezelfde ik, maar volg een iets ander spoor dan ik zonder NAH gedaan zou hebben.

Misschien volg ook jij een ander spoor dan verwacht, ervaar ook jij de rauwheid van rouw, de diepte van het gemis, de golven van het verdriet. Misschien herken jij je in mijn woorden. Dan hoop ik dat ook jij jouw kleine geluk hebt leren vinden. Dat het jou net als mij omarmt als je een arm nodig hebt, troost als je een schouder zoekt om op uit te huilen. Dat het je leven kleur geeft, je helpt om de stormen te doorstaan, en om na de regen de zon weer te zien schijnen.

Schuldgevoel

Ellen den Boef

Op Oudjaarsavond ging Henk ‘gewoon’ op zijn gebruikelijke tijdstip (rond 19 uur) naar bed. Hij had nog even overwogen om tot middernacht wakker te blijven. Maar hij realiseerde zich al snel dat dat een kansloze missie zou worden, die alleen maar tot teleurstelling zou leiden. Bij hem, en ook bij mij. Plof ging met Henk mee naar boven en zo zat ik op Oudjaarsavond alleen op de bank.

Ik ben daar na 8 jaar wondere wereld inmiddels wel aan gewend. Maar op 31 december voelt het dan toch ineens anders… Ook als er in de dagen voor de 31e naar onze plannen voor Oud en Nieuw gevraagd wordt, voelt het anders. Zeker als ik mijzelf op die vraag hoor antwoorden dat wij samen thuis zijn en Henk waarschijnlijk “gewoon” op tijd naar bed zal gaan. Het kleine inkijkje dat ik daarmee in ons leven geef, raakt mij en zegt misschien wel meer dan ik had willen zeggen.

Ik wil Henk met mijn woorden namelijk niet te kort doen. Maar voor mij voelt het op dat moment alsof ik dat wel doe. Ik wil dat de buitenwereld hem voor vol aan ziet. Ook als ‘men’ weet dat hij als volwassen man iedere avond vroeg moet gaan slapen om het dagelijks leven vol te houden. En om al de prikkels te verwerken die overdag in zijn hoofd een monster file zijn gaan vormen.

En hoewel zijn vroege bedtijd in onze wondere wereld inmiddels heel gewoon is geworden, is het voor mij natuurlijk lang niet altijd leuk. Zeker op Oudjaarsavond niet. Iets wat de buitenwereld misschien ook wel denkt, of, erger nog, over oordeelt. Iets wat de buitenwereld alleen maar weet door mijn antwoord op een in deze tijd van het jaar heel gebruikelijke vraag. En zo begint er, voor ik het weet, een zaadje schuldgevoel te ontkiemen.

Henk valt op Oudjaarsavond al vrij snel in slaap, maar wordt om middernacht wakker van de vele, harde, vuurwerkknallen. Het duurt lang voor hij weer in slaap valt. Zelf hoor ik de knallen ook, maar weet er toch een soort van doorheen te slapen. Ik word de volgende ochtend redelijk uitgerust wakker. Voor Henk is dat helaas anders.

Hij is de hele eerste dag van het nieuwe jaar uit zijn ritme. Henk is gammel, slaperig en overprikkeld. Het lukt hem ’s ochtends desondanks niet om op de bank in slaap te vallen. Er zwerven veel te veel gedachten en spoken door zijn hoofd. Na een late lunch valt hij alsnog in slaap. Ik doe zachtjes om hem niet wakker te maken. Ineens gaat echter mijn telefoon en zit Henk van schrik rechtop overeind op de bank.

Hij werd zo bruut uit een diepe slaap gewekt, dat hij er van bij moet komen. Al snel wordt duidelijk dat slapen hem dit keer meer kwaad dan goed heeft gedaan. Ik kijk het een paar minuutjes aan en vraag hem dan, voorzichtig, of hij nog in staat is om naar mijn ouders te gaan. Pap en mam hechten aan tradities en rekenen op deze eerste dag van 2025 op onze komst. Henk weet dit ook en kijkt mij even vragend aan. Die blik zegt mij al genoeg. “Zal ik mijn ouders bellen?” vraag ik. “Graag” zegt Henk.

Ik pak mijn telefoon en loop de kamer uit. Een lastige boodschap breng ik namelijk liever als ik alleen ben. Mijn lieve moeder slikt haar teleurstelling weg en zegt dat ze het begrijpt. Ik slik met haar mee en weet hoe moeilijk dit voor haar is. Ik doorbreek een traditie, en nu moet ze haar enige kind en haar zo geliefde schoonzoon missen op dit voor haar zo belangrijke moment.

Een tweede zaadje schuldgevoel schiet inmiddels wortel. En ik weet dat er in 2025 ongetwijfeld nog veel meer zaadjes zullen volgen… Het eeuwige dilemma tussen wat goed is voor Henk, wat goed is voor mij én wat goed is voor de ander. Een dilemma waarbij mijn keuzes ook in 2025 tot teleurstelling kunnen leiden, bij mij of bij de ander. In onze wondere wereld van NAH is dat helaas een ‘fact of life’.

Een fijn leven

Ellen den Boef

Henk zei laatst: “ondanks alles hebben wij toch best een heel fijn leven, hè El?”. Zijn woorden kwamen onverwacht en ontroerden mij tot op het bot. En natuurlijk kon ik het alleen maar volmondig met hem eens zijn. Want ondanks alles, en ondanks de diepe dalen van NAH, hebben wij inderdaad best weer een fijn leven. Henk’s blije blik op de foto bij dit blog spreekt voor zich en zegt meer dan 1.000 woorden kunnen doen.

Ons leven is weliswaar anders dan ik voor ogen had, anders ook dan ik gedroomd had. Maar nu we steeds beter weten waar voor ons de slingers liggen, kan anders gelukkig ook best heel fijn zijn. Niet altijd natuurlijk, maar dat geldt ook voor het leven buiten die wondere wereld van NAH.

Anders zit voor ons vooral in dingen die niet meer vanzelf gaan, al die kleine en grote dingen waar wij over na moeten denken, rekening mee moeten houden of waar we een oplossing of work-around voor moeten bedenken. Anders zit ‘m ook in een lichaam dat Henk in de steek gelaten heeft. Fijn zit in al de dingen die, al dan niet in aangepaste vorm, nog wel kunnen. In zorgen voor elkaar, in lief zijn voor elkaar, en in elkaar het beste en het mooiste gunnen. Fijn zit ook in keuzes maken om het leven te leven zoals dat voor ons goed voelt.

Terugkijkend op 2024 zie ik beelden van ontelbaar veel fijne momenten en belevenissen in mijn geheugen voorbij schieten. Drie daarvan springen er voor mij met kop en schouders boven uit:

Werk

Henk vond (deels) op eigen kracht een betaalde baan en werkt sinds half januari 20 uur per week bij TotaalVers in Spijkenisse. Ik kan niet in woorden omschrijven hoeveel dit gedaan heeft voor zijn zelfbeeld en zijn eigen waarde. Actief bezig zijn, eigen taken en verantwoordelijkheden hebben, gemiddeld 18.000 stappen zetten per ochtend, gewaardeerd worden. omringd worden door lieve en zorgzame collega’s. En vooral: weer meedoen in de maatschappij. Onbetaalbaar! Voor Henk – en ook een beetje voor mij.

Fietsen

Op 30 juni reden wij voor het eerst sinds 2016 weer een fietstoertocht, bijna net als vroeger, maar tegelijk ook heel anders. Ik ben trots dat het ons, ondanks een enorme omweg door een fout in de routepijlen, gelukt is, en heel blij dat we dit weer kunnen doen. Het smaakt naar meer en we zullen ongetwijfeld in 2025 weer een keer ergens in Nederland voor een toertocht op de mountainbike stappen.

Kane

We gingen maar liefst 2x naar Kane, eerst naar de Ziggo en later naar Kane on the beach in Scheveningen, waar ook de foto bij dit blog gemaakt is. Dansen op het strand, meezingen, genieten, bijna alsof er geen NAH in ons leven was.

Maar ook op vakantie met de Mazda langs B&B’s in Nederland, 2x een weekendje weg met mijn ouders, meerdere keren naar theater De Stoep in Spijkenisse, in de zon in eigen tuin, het waterhoen-gezinnetje dat ons meerdere keren per dag bezocht in het slootje achter ons huis. Fietsen door de polders rondom Spijkenisse, cabrio-toertochtjes met het dak open, lekker eten. Het draagt allemaal bij aan het fijne leven waar Henk op doelde.

Ook voor 2025 krijgen de eerste fijne dingen al een beetje vorm. Hoewel we voor de komende zomervakantie – voor het eerst – nog niet helemaal op 1 lijn zitten…..

Anders

Ellen den Boef

Ruim een jaar geleden schreef ik de laatste wondere wereld blog. Is er in die tijd dan helemaal niets gebeurd? Natuurlijk wel! Te veel om op te noemen zelfs. Waarom het dan toch zo lang stil gebleven is op dit hoekje van het internet? Dat komt doordat mijn hoofd te vol zat met andere zaken om ruimte over te houden om te schrijven. De woorden waren er wel, maar de zinnen rolden simpelweg niet uit mijn toetsenbord. Nu er langzaam weer ruimte ontstaat, wil ik ook het schrijven weer op gaan pakken.

Eerst dus maar eens een kleine terugblik, om jullie mee te nemen in een verkorte versie van ons verhaal.

Ik leerde Henk kennen op de sportschool in Kralingen, tijdens de body pump les bij Bianca. Ik herinner het me nog als de dag van gisteren. Ik viel als een blok voor hem. En hij ook voor mij, maar het duurde even voor ik daar achter kwam. Een paar maanden later, begin maart 2006, werden we een “setje”. Weer zeven jaar later, op een mooie zomerse dag in juni, trouwden wij. We waren onbezorgd en gelukkig tot op 3 december 2016 alles anders werd. Door de verwoestende klap van een herseninfarct was Henk nog niet een schim van de man die ik zo lief had.

Pittige jaren volgden. Jaren waarin Henk rouwde om wie hij niet meer was en alles wat hij niet meer kon. Hij worstelde met een lichaam dat het zijne niet meer was en dat niet meer deed wat hij wilde. Jaren waarin ik rouwde om de man die ik verloren was, de mooie stukjes van Henk die ergens in zijn herseninfarct verdwenen waren. Ik worstelde met mijn rol als mantelzorger en vocht vaak tegen de dominante plek die NAH In ons leven in kon nemen. Gelukkig leerde ik ook om opnieuw en met heel mijn hart van Henk te houden. Samen huilden we om verloren dromen, om een toekomst in Frankrijk waar een streep door kwam. En samen genoten we van klein geluk, van alles wat ons bond en bindt, van fietsen door de polder, van tochtjes met de Mazda, weekendjes weg en concerten van onze favoriete bands.

We vonden een soort van balans, soms ruw verstoord door de grillen van NAH. Samen waren we sterk, beklommen we de toppen van geluk en overleefden we de diepe dalen die er ook waren. Ons leven kabbelde door. Henk kwam de dagen door met vrijwilligerswerk, personal training, (hand)therapie en wachten tot ik ’s avonds weer thuis zou komen. En ik balanceerde op het soms dunne koord van werk naar mantelzorg en weer terug.

Sinds kort is dat allemaal anders. Aan Henk’s vrijwilligerswerk kwam op een niet heel leuke manier een einde. Achteraf is dat echter een geluk bij een ongeluk gebleken. Want wat is zijn leven ten goede veranderd!

TotaalVers in Spijkenisse gaf hem de kans zichzelf tijdens een onbetaalde proefplaatsing als magazijn en logistiek medewerker te bewijzen. Henk deed het goed, werd al snel een gewaardeerde kracht en heeft er nu een contract voor maar liefst 20 uur per week. Dit had ik zelfs in mijn stoutste dromen nooit durven dromen. Ik ben mega trots op Henk en super dankbaar voor de kans die hij kreeg!

Meetellen in de maatschappij, “echt” werk doen bij een “echt” bedrijf, zichzelf kunnen zijn, gezien worden om wie hij is en wat hij kan, gewaardeerd worden. Allemaal dingen die in een werkend leven zo vanzelfsprekend zijn, dat zelfs de HR Manager in mij verrast werd door de impact die dit heeft op Henk. De afgelopen maanden zag ik hem opbloeien, groeien, steeds een stukje meer zichzelf worden. Zijn humor keerde terug. En zijn energie. Zelfs na een werkdag waarin hij gemiddeld 15 kilometer loopt, is er nog energie om dingen te doen. Hij doet ook weer meerdere dingen tegelijk, nog steeds geen 1000, maar wel een stuk of 3. Hij is spraakzamer dan ooit en kletst me de oren van mijn hoofd. Hij heeft meer oog voor zijn omgeving, en zorgt op zijn manier ook weer voor mij. Ik krijg meer ruimte voor “me time”. En ga ik een keer op stap met een vriendin, dan vindt hij dat alleen maar leuk, en kan ik ongestoord genieten van een leuke dag of een gezellig etentje.

Henk maakt kortom grote sprongen, vooral op geestelijk en emotioneel vlak. Maar ook lichamelijk staat hij niet stil. Voor mij het bewijs dat er zelfs na 7 jaar nog verbetering mogelijk is en dat onze hersenen meer kunnen dan medici denken. Is het nu dan “eind goed al goed”? Helaas is het leven geen sprookje. NAH blijft, net als de zorg om en voor Henk. Mantelzorger ben ik voor het leven. Een rol die gelukkig minder zwaar voelt nu het leven meer kleur heeft.

Terug naar de basis

Ellen den Boef

Ergens in onze eerste jaren samen, misschien zelfs wel tijdens onze eerste vakantie in Frankrijk in 2007, hebben wij een zaadje geplant. Een zaadje dat in 2010 op de terugweg vanuit de Auvergne tijdens een tussenstop bij Josje in de Morvan wortels kreeg. Het jaar daarop gingen wij tijdens onze vakanties op huizenjacht en in januari 2012 werden wij eigenaar van “onze fijne plek” in de Auvergne. De jaren die volgden droomden we volop van een leven op deze plek waar wij allebei zo gelukkig waren. Een droom die in december 2016 ruw verstoord leek te worden door het herseninfarct van Henk.

Maar Henk herstelde beter dan verwacht, en naarmate zijn herstel vorderde, begon ook onze droom weer te kriebelen. In 2018 besloten we “het” gewoon te gaan doen en niet langer te wachten. Wij wisten immers als geen ander dat een droom ineens in duigen kon liggen. En, zoals de Fransen zo mooi zeggen: il vaut mieux avoir des remords que des regrets. En dus begonnen wij ergens in maart/april vorig jaar vol optimisme en plannen met de voorbereidingen voor een vertrek naar Frankrijk.

Op 18 juni – onze 5e trouwdag – reden wij voor de verhuiswagen uit naar Frankrijk toe. Op 29 juni deden wij voor het laatst de deur in Barendrecht achter ons dicht. Onder de noemer “sabbatical” gingen wij het avontuur, en onze droom, tegemoet. Eerst maar eens een jaar Frankrijk beleven, daarna zouden we wel verder zien. Dat vertelden we tegen iedereen die het wilde horen. Diep van binnen hoopten wij echter allebei dat er na dat eerste jaar nog vele gelukkige, mooie jaren in Frankrijk zouden volgen. We wisten dat het niet altijd makkelijk zou zijn. Maar onze droom verdiende het om geleefd te worden.

Nu, bijna een jaar en veel geknok later, hebben we moeten concluderen dat het wonen in een ander land – ook al ken je de omgeving op je duimpje en breng je er al ruim 7 jaar al je vakanties door – en (onzichtbaar) hersenletsel geen gelukkig huwelijk vormen. De eerste haarscheurtjes werden eigenlijk al in september vorig jaar zichtbaar, ook al wilde ik dat toen nog niet zien. Half februari van dit jaar, tijdens onze eerste week van familie- en vriendenbezoek in Nederland, werden mijn ogen steeds meer geopend. Maar nog wilde ik het onvermijdelijke eigenlijk liever niet zien.

Henk gedijt veel beter in de Rotterdamse klei dan in de lieflijke heuvels van de Franse regio die wij voor altijd in ons hart gesloten hebben. In de weken die volgden werd zijn heimwee steeds zichtbaarder. Heimwee naar de stad, naar de Rotterdamse mentaliteit, naar de omgeving die hem vertrouwd en bekend is.

Daarna ging het snel. Funda werd  één van onze meest bezochte websites. Ook deze huizenjacht bracht ons naar een groot aantal huizen. En weer werden de meesten direct door ons afgekeurd. Te veel “andermans ellende”, duidelijk zichtbare houtrot, keukens en badkamers die van ellende uit elkaar vielen, een huis dat te vies was voor woorden, een ander lag recht tegenover een school. Tot we op een zonnige vrijdagmiddag voor dat ene huis in Spijkenisse stonden. Ik zag een bekende blik in Henk’s ogen verschijnen, een blik die ik bijna 8 jaar geleden hier in Frankrijk ook zag. En ook ik had iets van “dit zou best eens iets kunnen zijn”.  Ook dit keer was het Henk die heel gedecideerd was. “Hier wil ik wonen, El”. Ook dit keer had ik wat meer tijd nodig om het voor me te zien. Want tja, Spijkenisse??? Dat had ik vooraf echt nooit kunnen bedenken. Rotterdam was ooit, lang geleden, een hele bewuste keus. Net als de Auvergne dat ooit ook was. Maar Spijkenisse?

En toch…. zal dat onze nieuwe woonplaats gaan worden. We hebben er, voor zover dat kan in de overspannen huizenmarkt van tegenwoordig, veel over gepraat en lang en goed over nagedacht. Voor Henk was het besluit al in die eerste blik op de woning gevallen. Bij mij duurde het wat langer, maar nu we zo’n 3,5 week verder zijn, begint het ook bij mij te landen en ga ik voorzichtig wennen aan het idee.

Op 1 augustus krijgen we de sleutel en met een beetje mazzel staan de verhuizers al een paar dagen later op de stoep. De komende weken wacht ons een nieuwe ronde van uitzoeken, inpakken, verhuizen en weer uitpakken. En van veel, heel veel, dingen regelen.

Ik ga straks met enorm veel verdriet afscheid nemen van onze fijne plek waar ik zo gelukkig was en waar zoveel mooie herinneringen liggen. Herinneringen die niemand mij meer af kan nemen. Een stukje van mijn hart blijft altijd hier. Een stukje van deze fijne plek heb ik voor altijd in mijn hart gesloten. Ik hoop dat ik er ooit, zonder tranen, zonder pijn en zonder verdriet, maar met een brede glimlach van geluk aan terug kan denken. Wij gaan namelijk niet alleen terug naar Nederland, maar ook definitief afscheid nemen van ons stukje Frankrijk en zoeken inmiddels een koper voor ons mooie huis.

Langzaam komen ook de plannen voor straks, als we terug zijn in Nederland. Ik ga natuurlijk door met de verliescoach. Ik heb in de eerste 4,5 maand dat de verliescoach nu “live” is al een trouwe schare lezers en volgers verzameld. Het opzetten van een coachingspraktijk vraagt echter om geduld en tijd. Beiden heb ik in voldoende mate. ik heb diverse plannen en ideeën om het aanbod van de verliescoach in het najaar verder te verbreden en ik heb het volste vertrouwen dat ik de verliescoach binnen een aantal jaar tot een succesvolle praktijk uit zal kunnen bouwen. Tot het zover is, hoop ik naast de verliescoach nog een aantal mooie (parttime) HR interim klussen te mogen gaan doen.

Ook Henk heeft diverse plannen voor de toekomst, waarin werken aan verder herstel, wekelijkse sessies fysiotherapie, fasciatherapie bij Lars in Limburg, frequent sporten en (vrijwilligers)werk de hoofdrol spelen. Ik eindig dit blog dan ook graag met een inmiddels gevleugelde uitspraak van Henk: “de vakantie heeft nu wel lang genoeg geduurd, El”.

Een jaar in vogelvlucht

Ellen den Boef

2018collageEn weer is er (bijna) een jaar voorbij. Onze reis door de wondere wereld van NAH bleef mij ook in 2018 verrassen en verbazen, liet mij lachen en liet mij huilen.

Roze papiertje

De eerste piek van 2018 beklommen wij al vroeg in het jaar. Op 22 februari deed Henk voor de 2e keer een rijtest bij het CBR. Dankzij de rijlessen bij Giovanni van Verkeersschool Barendrecht ging hij dit keer beter voorbereid op pad. En gelukkig trof hij niet opnieuw de brombeer van de eerste keer, maar een hele vriendelijke dame die hem direct op zijn gemak wist te stellen. De rijtest zelf deed hij foutloos en na nagelbijtend het administratieve proces af te hebben moeten wachten, stapte Henk op 8 maart eindelijk met het felbegeerde roze papiertje het gemeentehuis van Barendrecht uit.

Het roer om

Na er al jaren over gedroomd te hebben, durven we in 2018 de stoere stap te zetten om de zekerheden van ons Nederlandse leven achter te laten en voor langere tijd naar Frankrijk te gaan. Tijdens onze sabbatical van een jaar kunnen we in alle rust ervaren hoe het leven in Frankrijk ons bevalt.

De voorbereidingen vergen veel tijd en energie, maar op 18 juni is onze inboedel uitgezocht, uitgedund, ingepakt en ingeladen voor vertrek. Nadat de inboedel verhuisd is, kamperen wij nog een week in het Coniferenhout in Barendrecht. Op vrijdag 29 juni leveren we de sleutel in en rijden we onze nieuwe toekomst tegemoet.

De eerste 6 maanden in Frankrijk zijn voorbij gevlogen. We hebben volop de tijd genomen om bij te komen van alles wat er in ons leven gebeurd en veranderd is, te wennen aan het Franse ritme en een nieuw evenwicht te vinden. Maar we hebben niet alleen maar stil gezeten. Mijn praktijk als online rouw- en verliescoach is officieel ingeschreven, de website is volop in ontwikkeling en zal in het begin van 2019 het levenslicht gaan zien. En dat geldt ook voor onze gezamenlijke sleutelbeheer en conciergerie activiteiten.

Terugkijkend zie ik dat we de juiste keuze gemaakt hebben. Het rustigere tempo van ons Franse leven doet ons allebei goed.

Depressie

In een eerdere blog heb ik geschreven over de depressie van Henk. Alle veranderingen in zijn lijf en zijn leven, de stress van de verhuizing, de emoties rondom het sabbatical, het wennen aan het wonen in Frankrijk, zijn allemaal factoren die bijgedragen hebben aan het ontstaan van zijn depressie. Het is een zware met zwart omrande periode uit ons leven geweest. En kan dat bij vlagen nog zijn. Het gevecht tegen dit monster is helaas nog niet gestreden. Maar gelukkig heeft Henk het diepste deel van de put inmiddels wel achter zich kunnen laten. Ik zie Henk geestelijk en mentaal steeds sterker worden. Ik zie hem vechten. Ik zie hem knokken. En ik zie dat hij ook dit gevecht wil – en zal – winnen.

Fotoshoot

Als cadeau voor haar verjaardag gaven we mijn moeder dit jaar een fotoshoot bij FOTOlief. Op een mooie zonnige dag in mei was het zo ver en wandelden we met zijn 4-tjes samen met Martine door de Rhoonse Grienden. En wat is het resultaat mooi! Ik heb mijn ouders niet eerder zo stralend op de foto zien staan. Het is in alle opzichten een dag met een zonnetje vol dierbare herinneringen geworden.

U2

2018 is het jaar van de eXPERIENCE + iNNOCENCE tour van U2. En natuurlijk waren wij daar ook weer bij. Op zaterdag 8 september namen wij ’s ochtends in Clermont-Ferrand de trein naar Parijs en stonden wij ’s avonds in de Accorhotels Arena in Bercy te genieten van de 4 mannen op het podium. Wij sloten de avond af met een drankje en een snack in Bercy Village, om de hoek bij ons hotel. De volgende ochtend hadden we nog genoeg tijd voor een ontbijtje in de zon en om 14 uur zaten wij in de trein terug naar Clermont-Ferrand na te genieten van het concert en ons bliksembezoek aan de stad van de liefde.

Bohemian Rhapsody

Op 6 november gingen Henk en ik voor het eerst in iets van 7 jaar weer eens naar de bioscoop: Bohemian Rhapsody in VOST – Version Originale Sous-Titrée, ofwel de Engelstalige versie met Franse ondertiteling. En in Frankrijk wordt dan ook echt alles ondertiteld, ook de songteksten. Het was vooraf best spannend hoe het voor Henk zou zijn, dat grote scherm, al die prikkels, al die indrukken. Gelukkig ging dat allemaal goed en konden we allebei volop genieten van (en snotteren bij) deze mooie, ontroerende film.

Bezoek van vrienden en familie

We hebben dit jaar regelmatig bezoek uit Nederland mogen ontvangen. Sommigen kwamen bij ons logeren of kwamen op doorreis voor een tussenstop bij ons langs. Anderen waren in de regio op vakantie. Weer anderen zagen in onze sabbatical een mooie reden om de Auvergne als vakantiebestemming te kiezen. Wat de aanleiding of reden ook was, wij vonden het iedere keer opnieuw erg fijn om ons plekje met familie en vrienden te mogen delen.

Blog

2018 is ook het jaar dat ik ben gaan schrijven over ons leven in de wondere wereld van NAH. Een leven dat nog steeds heel mooi is en gelukkig, prachtig en sprankelend, vol liefde en emotie, vaak fijn, soms verrassend, soms verdrietig, soms frustrerend, soms pittig en soms ook heel zwaar. Ons leven waar ik in dit blog stukjes van deel om meer bekendheid te geven aan NAH en aan de impact die NAH kan hebben op gewone dagelijkse belevenissen.

Dit was 2018, een heel klein stukje van 2018 weliswaar. Want 2018 is uiteraard zo veel meer dan ik hier heb kunnen beschrijven. Zoals de enkele rode roos die ik heel romantisch op mijn verjaardag van Henk kreeg.  De worsteling die ik dagelijks bij Henk zie. Zijn onmacht. Zijn frustratie. Zijn pijn. Zijn verdriet. Mijn verdriet. Maar ook ons geluk, en onze liefde voor elkaar.

Ellen028You say you’ll give me a highway with no-one on it
Treasure, just to look upon it
 All the riches in the night.

You say you’ll give me eyes in the moon of blindness
A river in a time of dryness
A harbour in the tempest.
All the promises we make, from the cradle to the grave
When all I need is you.

You say you want your love to work out right
To last with me through the night.

December – feestmaand?

Ellen den Boef

FB_IMG_1514134076475Ik had er nooit bij stil gestaan dat de maand december voor NAH-ers een extra zware maand kan zijn als Facebook er niet zo veel berichten over had laten zien. Door alle berichten die ik voorbij zag komen, ging ik echter steeds meer beseffen dat december een aaneenschakeling van overprikkeling kan zijn.

Ik probeerde daarom eens om in gedachten met een overprikkelde blik naar de maand december te kijken en schrok van wat ik zag. Overal klinken Kerstdeuntjes en je struikelt over de feestverlichting op straat, in huis, bij de buren in de tuin en in winkels. December is van oudsher een maand van gezellig samenzijn met familie of vrienden, van urenlang tafelen, van andere gerechten, andere smaken, andere geuren, maar ook van meer mensen, meer drukte, meer stress, minder rust, meer geluid, meer impulsen, meer prikkels, en van vuurwerk en geknal.  Voor een NAH-er met overprikkeling is dat bijna niet te doen.

Gelukkig “ontvluchten” wij al jaren de grootste drukte door tijdens Kerst en Oud en Nieuw de rust en de stilte van het Franse platteland op te zoeken. We hebben allebei namelijk niet zo heel veel met Kerst en alles daar omheen. Een paar ballen in de “boom” (een wit geverfde tak die ooit tijdens een storm van een boom is gewaaid en die Henk tot Kerstboom omgetoverd heeft), een paar extra kaarsjes en dan is ons huis wel zo’n beetje “Kerstklaar”.  De vlammetjes van onze houtkachels geven tot slot net dat laatste beetje extra cachet aan de sfeer. Ons Kerstdiner zal ook dit jaar waarschijnlijk bestaan uit een stoofpotje dat heel de dag op de cuisinière heeft staan pruttelen. Niks bijzonders, niks geks, niks extreems, niks uitgebreids, geen stress, maar gewoon “gewoon”. 

In ons piepkleine gehuchtje is ook dit jaar nog weinig te merken van de naderende Kerstdagen. Geen rendieren of arrensleeën met flikkerende lichtjes in de tuin van de buren. Geen jingle Bells of andere Kerstmuziek. Slechts het geluid van een tractor die voorbij rijdt of het geloei van een koe in de wei. De ons omringende dorpen en steden zijn begin december uiteraard allemaal in kerstsfeer gebracht, de één wat grootser en uitbundiger dan de ander. Maar bij ons blijft het ook in de drukke decembermaand de oase van rust waar wij in 2011, lang voor wij ook maar iets wisten van NAH, bewust naar op zoek zijn gegaan. En als we dat een keer echt zouden willen, kunnen we heel eenvoudig de drukte van de aanloop naar Kerst opzoeken. Ieder dorp en ieder stadje heeft deze weken namelijk wel een Marché de Noël.  

Hoewel Henk – gelukkig – weinig last heeft van visuele overprikkeling, ligt ook bij hem, zoals ik in een eerdere blog schreef,  overprikkeling wel degelijk op de loer. Gelukkig hebben familie, vrienden en buren eigenlijk allemaal alleen maar begrip voor onze situatie. Ze begrijpen het als we een keer niet meegaan. Ze  begrijpen het als we een keer eerder naar huis zouden gaan. Ze begrijpen het zelfs als we op het laatste moment af zouden moeten zeggen. Ze begrijpen het ook als Henk tussendoor even een stil hoekje zoekt om tot rust te komen. En als hij daar dan even zijn ogen dicht zou doen, zouden ze hem zelfs een dekentje en een kussentje brengen. Dat doen ze niet alleen tijdens de feesten van december, maar het hele jaar door.

Als ik dan al die schrijnende verhalen van lotgenoten lees over onbegrip bij familie, bij vrienden, bij bekenden, dan realiseer ik mij iedere keer weer dat Henk en ik het enorm getroffen hebben. Een half woord is vaak al genoeg, we hoeven niks uit te leggen, we hoeven ons niet te verantwoorden. Ik kan niet in woorden uitdrukken hoe blij ik met zo iets simpels kan zijn en hoeveel rust het mij geeft. Ik hoop dat iedereen die dit blog leest zich realiseert dat hersenletsel zo veel meer is dan je aan de buitenkant ziet. Dat iedereen zich er even bewust van is dat hersenletsel ook heel veel onzichtbaar letsel en verborgen leed met zich mee kan brengen. Onzichtbaar letsel dat een enorme impact kan hebben op het leven van de NAH-er, de partner, en de kinderen. Onzichtbaar letsel dat er voor zorgt dat soms dingen niet meer vanzelfsprekend zijn. Onzichtbaar letsel dat juist in deze drukke decembermaand om extra zorg en aandacht vraagt. Ik wens jullie allemaal een mooie, fijne, liefdevolle, knusse en prikkelarme Kerst toe! En ik hoop dat 2019 veel moois op jullie pad mag brengen.

 

 

De dag waarop ons leven opnieuw begon

Ellen den Boef

DSC_2381Gisteren was “het” alweer 2 jaar geleden, maar tegelijkertijd voelt het nog als de dag van gisteren. Zaterdag 3 december 2016, de dag waarop de wereld even tot stilstand kwam. De dag waarop onze rit in de rollercoaster begon. De dag waarop onze reis door de wondere wereld van NAH van start ging. De dag waarop onze toekomst herschreven werd. Maar ook de dag waarop ons leven samen opnieuw begon. Gelukkig wist ik toen nog niet wat ik nu allemaal weet. En tegelijkertijd is er ook genoeg wat ik toen graag wel al had willen weten.

Ik ben bijvoorbeeld blij dat ik pas gaandeweg ontdekt heb hoe onmogelijk lastig het bleek te zijn om werk en privé te combineren. Ik ben blij dat ik pas gaandeweg ontdekte hoe bezorgd ik om Henk geworden was, en bleef. Ik ben blij dat de frustraties, het verdriet, het gevoel van onmacht toch een soort van gedoseerd voorbij gekomen zijn, en dat ik 2 jaar geleden nog niet wist hoeveel emoties ik zou moeten overwinnen. Ik ben blij dat ik op 3 december 2016 nog niet wist hoe zwaar de strijd voor Henk zouden worden. Ik ben blij dat ik nog geen benul had van NAH. En ik ben blij dat ik nog geen weet had van de depressie waar Henk onder gebukt zou gaan

En tegelijkertijd vind ik het jammer dat ik toen niet wist hoe goed Henk zou herstellen – ook al is hij daar zelf nog helemaal niet tevreden over. Ik vind het jammer dat ik toen nog niet wist dat we zoveel lieve mensen zouden treffen. Mensen die er – gevraagd en ongevraagd – voor Henk en mij zijn op de momenten dat we ze nodig hebben. Mensen die Henk gemotiveerd hebben om steeds weer dat stapje extra te doen.  Mensen die Henk gesteund en geholpen hebben om te komen waar hij nu is. Ik vind het jammer dat ik me zorgen heb gemaakt dat we ons huis in Frankrijk misschien wel zouden moeten gaan verkopen. En ik baal dat ik zo vaak aan mijzelf getwijfeld heb, dat ik me zo vaak afgevraagd heb of ik het allemaal wel goed deed, of ik Henk wel de zorg, de liefde en de aandacht gaf die hij nodig had. Ik had graag op dag 1 al geweten van de lotgenoten groepen op Facebook waar ik zoveel steun, advies, herkenning en dierbare nieuwe mensen heb leren kennen.

Zaterdag 3 december 2016 bleek een dag in ons leven te zijn die ik liever over had willen kunnen slaan. Een dag die ons veel ontnomen heeft, en waarop we veel verloren hebben. Een dag ook die nog dagelijks zijn stempel drukt. En tegelijkertijd is het ook een dag die ons veel gebracht en gegeven heeft. Een dag die, hoe tegenstrijdig dat wellicht ook klinkt, ook heel veel moois op ons pad gebracht heeft.

We hebben stap voor stap een nieuw evenwicht gevonden in ons leven met NAH. Ik durf wat meer op mijzelf te vertrouwen en Henk kan wat makkelijker om mijn hulp vragen. We koesteren de kleine en vieren de grote(re) successen. We genieten volop van de rust en de stilte om ons heen en bouwen rustig en vol vertrouwen aan ons leven hier in de Auvergne.

Na 2 jaar leven in de wondere wereld van NAH weet ik dat herstel niet vanzelf gaat. Weet ik dat de medische wereld (nog) lang niet alles weet wat er over (het herstel van) onze hersenen te weten valt. Weet ik dat artsen er faliekant naast kunnen zitten – en sommigen zich gelukkig niet te groot voelen om dat achteraf ook toe te geven. Weet ik dat Henk met zijn herstel alle medische wetten tart. Weet ik dat Henk bijzonder is – voor het geval iemand daar nog aan twijfelde. Weet ik dat er nog een enorm potentieel in hem huist dat klaar ligt om aangeboord te worden. Maar ik weet helaas ook dat er in hulpverleningsland nog veel te weinig kennis is over en begrip is voor NAH. Gelukkig staat NAH  steeds meer in de belangstelling. Er verschijnen blogs en boeken, waardoor de kennis over (de impact van) NAH langzaam toe aan het nemen is. Ook ik probeer met mijn blog mijn eigen steentje bij te dragen aan het vergroten van de bekendheid van NAH.

Ik ben enorm trots op Henk, op wat hij de afgelopen 2 jaar bereikt heeft, op hoe hij zich staande heeft gehouden in die wondere, soms oh zo onbegrijpelijke, vaak heel erg eenzame, en meestal behoorlijk moeilijke wereld van NAH. Jezelf zo kwijt zijn, jezelf zo missen, soms zo verloren zijn in je nieuwe ik. Dag in dag uit blijven knokken, blijven oefenen, nieuwe doelen blijven stellen, van geen opgeven weten, hoe zwaar je het som ook hebt. Doe hem dat maar eens na….

Ik ben trots op het team dat Henk en ik vormen. Ik ben trots dat onze reis door de wondere wereld van NAH ons een nieuwe thuisbasis heeft gegeven. Ik ben trots dat we kansen zagen en gegrepen hebben.

Gisteren was een dag om terug te kijken op 3 december 2016 en op de 2 jaar die volgden. Vandaag kijken we weer vooruit naar de mooie toekomst die op ons ligt te wachten.

Depressie

Ellen den Boef

DSC_2476Mijn vorige blog eindigde met de depressie van Henk. Op veel websites met informatie over CVA  lees je dat sombere buien kenmerkend zijn voor niet aangeboren hersenletsel. Ook een depressie komt vaak voor. Cijfers hierover variëren echter nogal. En hoewel ik Henk regelmatig op sombere, en soms zelfs ronduit depressieve, buien kon betrappen, was ik er toch lang van overtuigd dat een depressie zijn deur voorbij zou gaan. Henk kon immers ook opgewekt en vrolijk zijn (hoewel hij achteraf bezien misschien eerder opgewekt en vrolijk deed). Hij was goed bezig, werkte zo hard aan zijn herstel en we gingen zelfs onze Franse droom proberen waar te maken. En ok, er waren die eerder genoemde donkere buien en er waren periodes dat hij heel somber, angstig en verdrietig was. En hij kon zich inderdaad over heel veel dingen druk maken, kon onoverkomelijke beren en problemen op zijn pad zien en hij was een meester in het piekeren geworden. Maar toch…..  Heb ik (te?) lang gedacht dat dit “normaal” was in die wondere wereld van NAH.

Een aantal dingen zag ik namelijk ook in mijzelf terug. Eén van mijn sterkste herinneringen aan 3 december 2016 is immers de intense angst dat ik Henk zou gaan verliezen. Het is een angst die ik sindsdien dagelijks in een vakje van mijn hart met mij mee draag, die meestal ergens op de achtergrond zweeft, maar die ook ineens weer heel fel op kan laaien. Het is een angst die mij ’s nachts nog steeds wakker kan doen schrikken. Het is een angst die er voor zorgt dat ik als een havik over Henk waak, beducht op ieder afwijkend zuchtje, steuntje en kreuntje.

Waar ik de angst om Henk te verliezen nooit meer kwijt geraakt ben, blijft bij Henk altijd de angst om nooit meer 100% de oude te worden. Hij is bang dat zijn arm en hand niet verder zullen herstellen, bang dat hij de rest van zijn leven zal blijven stuntelen, bang dat hij niet meer de dingen zal kunnen doen waar hij altijd zo blij van werd. Hij is bang dat zijn lichaam altijd pijn zal blijven doen, dat hij nooit meer iets zal kunnen voelen met zijn linker hand, dat hij altijd een verhoogde spierspanning in zijn arm en been zal blijven houden, en dat ook al die andere lichamelijke ongemakken nooit meer zullen verdwijnen. Hij is bang dat de niet zichtbare gevolgen van zijn NAH altijd een stempel op zijn leven zullen blijven drukken, bang dat hij nooit meer gewoon blij en gelukkig zal kunnen zijn en hij zich nooit meer gewoon “goed” zal kunnen voelen. Dit zijn angsten die niet meer zullen verdwijnen, zelfs al bewijst de praktijk dat er ook na 2 jaar nog steeds herstel zichtbaar blijft.

In de loop der maanden is Henk door alle negatieve emoties en gedachten steeds een beetje somberder geworden. Dit was zo’n geleidelijk proces dat het mij in het begin niet eens opgevallen was. Dat veranderde echter toen we een paar weken in Frankrijk waren. In de omgeving die normaal zo heilzaam was, bleek pas echt hoe zwaar het leven voor Henk geworden was. Zo zwaar zelfs dat Henk openlijk aan de zin van het leven begon te twijfelen. Het leek wel alsof de teleurstelling dat Frankrijk geen miraculeus medicijn tegen alle klachten was, samen met de emoties die nou eenmaal bij een verhuizing en een totaal nieuw leven horen, een versnelling van zijn negatieve spiraal brachten.

Omdat Henk in Nederland ook al onder sombere buien gebukt kon gaan, heeft hij tot 2x toe behandeling bij een psycholoog gezocht. Helaas heeft dit pad hem beide keren niet gebracht waar hij naar op zoek was. Hij vond bij beiden niet de klik en trof er niet de behandeling die hij nodig had. In de tussentijd was hij in overleg met onze huisarts in Barendrecht gestart met antidepressiva, die hem ogenschijnlijk wat rust brachten. En omdat sabbatical en verhuizing inmiddels ook in rap tempo dichterbij kwamen, hebben we geen vervolg traject gezocht en al onze aandacht op onze toekomstplannen gericht. Bovendien waren we in de tussentijd gestart met Mindfulness, waar Henk veel baat bij leek te hebben. Eenmaal in Frankrijk bleek dit allemaal helaas toch niet afdoende te zijn.

In overleg met onze Franse huisarts is Henk half september overgestapt op andere antidepressiva. Op dag 2 kreeg hij last van bijna alle bijwerkingen die in de bijsluiter genoemd werden. Bijwerkingen die hem nog zieker maakten dan hij al was. Maar die ons ook de hoop gaven dat ze hem zouden kunnen gaan helpen om tussen de donderwolken door af en toe een zonnetje te zien schijnen. Dat ze hem zijn energie en de zin om dingen te ondernemen terug zouden kunnen geven.  Dat ze hem zouden kunnen gaan helpen om meer plezier in het leven te krijgen. Dat ze hem zouden kunnen gaan helpen om ook de mooie dingen in zijn leven weer te gaan zien. Al die vervelende bijwerkingen toonden immers aan dat zijn lichaam reageerde.

Er is mijn ogen naast NAH nog zo veel moois in zijn leven om trots op te zijn, om blij van te worden, om gelukkig mee te zijn. Als ik naar Henk kijk, zie ik een man die van geen opgeven weet, die ongelooflijk veel bereikt heeft en die alle reden heeft om daar enorm trots op te zijn. Henk daarentegen ziet alleen de dingen hij nog niet kan en voelt 24 uur per dag de angst dat dit nooit meer zal verbeteren. Ik zie een man die nog steeds tot bijzondere dingen in staat is. Maar Henk ziet zichzelf alleen maar stuntelen. Ik zie een man met kwaliteiten, een man die mij aanvult, een man die mij ontzettend gelukkig maakt, een man ook die ik heel hard nodig heb. Henk daarentegen ziet een man die nutteloos is en niet meer voor mij kan zorgen. Ik zie een man van wie ik met heel mijn hart houd. Henk ziet iemand die mijn liefde niet echt meer waard is.

Het precieze verband tussen depressie en een CVA is voor de heren medici nog steeds niet helemaal duidelijk. Aan de ene kant speelt mee dat het vaak moeilijk is om te moeten leven met de gevolgen van het CVA. Aan de andere kant heeft het herseninfarct (of de hersenbloeding) zelf ook een directe impact op de hersenen. De depressie is hierdoor ook een rechtstreeks gevolgd van de schade die aan de hersenen is ontstaan. Ook bij Henk zullen de littekens van zijn herseninfarct zeker bijgedragen hebben aan het ontstaand van zijn depressie. Tegelijkertijd vormen zijn angsten voor de toekomst en het nog te verwachten verdere herstel de voedingsbodem waarop zijn depressie groeit en bloeit. “Als mijn lichaam het nou maar gaat doen, El, dan komt de rest vanzelf wel” is inmiddels bij ons thuis bijna een gevleugelde uitspraak geworden.

Inmiddels  ligt de wisseling van antidepressiva ruim 2 maanden achter ons. Maanden waarin we meerdere keren de bodem van de put bereikt hebben. Maar ook maanden waarin de antidepressiva – in mijn ogen althans – hun nut en werking zijn gaan bewijzen. De downs worden nu af en toe afgewisseld met hele kleine ups. Henk krijgt weer wat meer energie, heeft vaker zin om dingen te ondernemen, neemt meer initiatief, gaat vaker zien dat iets “mooi” of “fijn” is, en krijgt steeds meer oog voor de wereld om zich heen. De betere momenten blijven broos en fragiel, maar krijgen gelukkig steeds meer de overhand. Henk is duidelijk bezig om het donkere monster van depressiviteit stapje voor stapje te overwinnen. Een overwinning die de weg opent om in 2019 ‘echt’ van start te gaan met ons bedrijf en samen een mooie toekomst hier in Frankrijk op te bouwen.

Loslaten

Ellen den Boef

DSC_2458Op Facebook las ik een spreuk die nu al een paar dagen in mijn hoofd zit: wie het leven ten volle wil leven moet niet vasthouden maar loslaten. Ik weet eigenlijk niet wat lastiger is, vasthouden of toch kiezen voor loslaten en daarmee kiezen voor verandering? En wat maakt dat ik de ene keer kan loslaten, maar de volgende keer met beide handen stevig vast blijf houden?

Meestal is het de angst voor het onbekende die mij weerhoudt. Maar het is net zo vaak het gehecht zijn aan het bekende dat mij stevig vast laat houden aan wat ik doe en aan waar of met wie ik ben. Voor Henk en mij is het ook juist de combinatie van deze twee geweest die ons lang weerhouden heeft om onze droom achterna te gaan. Er was ook ieder jaar wel weer een (goede) reden om nog niet naar Frankrijk te vertrekken, om nog een jaartje te wachten. Onze bruiloft, de operaties van mijn moeder, het hartaanval van mijn vader, dat mooie project op mijn werk of die interessante opdracht bij die klant voor Henk, en ga zo maar door. En eerlijk gezegd waren we misschien simpelweg ook wel gewoon te gelukkig met ons leven. We koesterden onze mooie plek in Frankrijk en brachten daar al onze vakanties en vrije dagen door. Terug in Nederland deden we wat we altijd deden, waren we gelukkig, verlangden we naar de volgende vakantie op onze mooie plek en droomden we regelmatig dat we daar “ooit” zouden gaan wonen.

Als ons leven op 3 december 2016 niet volledig op zijn kop was komen te staan, hadden we dit ongetwijfeld nog heel lang op deze manier vol kunnen houden. Maar op 3 december 2016 werd voor ons alles anders. Met NAH kwam er een onbekende reiziger in ons vertrouwde leven in Nederland. Met NAH veranderde onze blik op ons leven, op onze toekomst. Met NAH keken we met andere ogen naar onze droom. Door NAH kon het onbekende ons niet langer afschrikken. Dankzij NAH durfden we ons hart te laten spreken.  En zo heeft NAH en de onbekendheid met wat NAH ons allemaal nog zou gaan brengen, ons geholpen om een nieuwe toekomst in Frankrijk tegemoet te reizen.

In de aanloop naar ons vertrek heb ik ontdekt dat het moed vergt om het bekende en het vertrouwde los te laten. Sinds ons vertrek heb ik geleerd dat loslaten ook rouw brengt, en gemis. Er was moed nodig om de zekerheden van ons Nederlandse leven, en van werk en inkomen, los te laten. Er was moed nodig om het sociale vangnet van familie en vrienden, vrijwilligerswerk, sportschool, fysiotherapeut, personal trainer achter te laten. En er is moed nodig om in Frankrijk een nieuw bestaan, en een nieuw bedrijf, op te bouwen. We hebben deze stap kunnen zetten, omdat we er allebei van overtuigd zijn dat we in Frankrijk onze draai zullen vinden. Samen zijn we bovendien moedig genoeg zijn om alles wat daarbij op ons pad komt het hoofd te kunnen bieden.

Loslaten brengt ook het gemis van lieve familie en vrienden. Loslaten brengt het gemis van vertrouwde paden en patronen. Het vergt kracht om dit gemis van onder ogen te zien. Kracht om niet stil te blijven staan bij het verleden, bij dat wat geweest is, bij dat wat ooit was. Kracht om niet steeds over de schouder te kijken en te verlangen naar dat wat achter ons ligt. Kracht om het verleden niet te romantiseren. De afgelopen maanden heb ik ontdekt dat dit voor Henk een valkuil is. Het terugverlangen naar het gezonde lichaam en de gezonde geest van 2 december 2016 zit zijn geluk van vandaag in de weg. Een zware depressie volgde. Meer hierover lees je in een volgende blog.